Вакцина туралы нені білуіміз керек ?!

Елде қашан және қандай вакцина егіледі, Осакаров ауданының тұрғындары қандай тәртіппен және қай жерде вакцинацияланады? Осы және басқа да covid-19 вакцинациясы бойынша өзекті сұрақтарға Осакаровка кентіндегі орталық аудандық ауруханасының балалар және босандыру бойынша директордың орынбасары, Осакаров ауданының ОАА спикері Полина Слугина жауап берді.

– Полина Николаевна, Осакаров ауданында вакцинация қашан басталады және қанша егу пункттері ашылады?

– Осакаров ауданында коронавирустық инфекцияға қарсы вакцинация шамамен ақпан айының соңында – наурыз айының басында, ауданның медициналық мекемелеріне вакцина түскен кезде басталады. Қазіргі уақытта осы науқанды өткізу үшін ұйымдастыру шаралары жүргізілуде. Осакаровка кентіндегі орталық аудандық аурухананың емханалары және Молодежный кентінің ауылдық ауруханасының базасында егу блоктары, «Вакцинация орталықтары» әзірленді. Дәрігердің қабылдауына арналған және егу кабинетіне (ОАА-да екі ), вакцинациядан кейін 30 минут ішінде реакцияны медициналық бақылауға арналған кабинеттен, сондай-ақ пациентке шұғыл көмек көрсету кабинетінен тұрады. Дәрігер кабинетінде ауданның жалпы практика дәрігерлері вакцинациялау алдында пациенттерді қарайды. Дәл сол жерде пациенттің өзі вакцинация туралы шешім қабылдайды және дәрігер вакцинация үшін медициналық көрсеткіштері немесе қарсы көрсетілімдерін анықтайды.

Айта кету керек, коронавирустық инфекцияға қарсы вакцинация ерікті болып табылады және жасына және қауіп тобына байланысты вакцинация тізіміне енген адам оның коронавирустық инфекцияға қарсы егілетінін немесе болмайтынын өзі шешуі керек. Қалай болғанда да, ол вакцинация орталығына келіп, заңды түрде келісуі керек, яғни вакцинацияға келісім жазып, вакцинациядан жазбаша түрде бас тартуы керек. Пациенттің кез келген шешімін медицина қызметкерлері құрметпен қабылдайды, сондай-ақ олар КМАЖ электрондық базасында медициналық құжаттаманы тиісті түрде рәсімдейтін болады. Алайда, бұл шешімді пациент өзіне ыңғайлы кез келген уақытта өзгерте алмайды дегенді білдірмейді. Егер науқас әлі де коронавирустық инфекцияға қарсы егуді шешсе, онда ол медициналық қарсы көрсетілімдер болмаған кезде вакцинация ала алады. Ол үшін ол өзінің учаскелік дәрігеріне өз шешімінің өзгергені туралы хабарлауға тиіс және оған вакцинация кабинетіне қайта келу уақыты тағайындалады.

Вакцинация кабинеттерінде бір ауысымда 40-тан 60-қа дейін адамды қабылдау жоспарлануда, осылайша үш кеңейтілген кабинетте күніне 180 адамға дейін коронавирусқа қарсы екпе алуға болады.

– Біздің оқырмандарға егуді неге екі кезеңде алу керектігін түсіндіріп беріңізші?

– Вакцинация біздің денемізді, атап айтқанда иммундық жүйені коронавирустан қорғануға дәлірек және дәл дайындау үшін екі кезеңде жүзеге асырылады. Мұндай екі фазалы жүйе «Прайм-буст» деп аталады: бірінші екпе иммундық реакцияны (prime) іске қосады, ал екіншісі оны үдетеді және күшейтеді (boost).

Қарапайым сөзбен айтқанда: вакцина, бірінші және екінші компонент, бұл вирустың өзі емес, вирус ядросының ақуыз бөлшектері. Денеге енгізілген алғашқы компонент «қан жасушаларын, дәлірек айтқанда лимфоциттерді жаттықтыра бастайды, осы ақуыздың тасымалдаушысын таниды, табады және жояды. 21 күн денені тыныш жағдайда және дұрыс қарқынмен суықтан және созылмалы аурулардың өршуінен қорғау өте маңызды. Содан кейін ағзаға сол ақуыздың екінші компоненті енгізіледі. Тағы 30 күн денсаулық «сақтау» режимі қажет болады. Тек осы жағдайда біз коронавирустық инфекцияға толық иммунитетті қалыптастыра  аламыз.

Пациентті вакцинациялаудың барлық процесін жүргізудің дұрыстығын бақылау үшін вакцинасы бар құтыны ерітуден бастап, пациенттің ауруханадан шығуына дейін үй-жайларда бейнебақылау камералары орнатылғанын атап өту қажет, олар егу блоктарының жұмыс процесін бақылаушы ұйымдарға онлайн режимінде трансляциялауды жүргізетін болады.

– Қандай вакцина қолданылады және коронавирустық вакцинаны кім ала алады?

  • Ауданда Н.Ф. Гамалеи атындағы (Ресей) эпидемиология және микробиология ғылыми-зерттеу орталығы әзірлеген «Гам-КОВИД – Вак» (Спутник V) вакцинасы қолданыла басталды.

КВИ-ға қарсы вакцинациялауға (басымдылығы бойынша) бірінші кезекте медицина қызметкерлері, одан кейін кезектілік тәртібімен вакцинацияға педагогтар, учаскелік полиция қызметкерлері, студенттер, жабық балалар мекемелерінің қызметкерлері, ТЖМ, ҰҚК, ІІМ қызметінің қызметкерлері шақырылады. Созылмалы аурулары (қант диабеті, өкпенің созылмалы ауруы, жүрек-қантамыр жүйесі және т.б.) бар адамдар да міндетті түрде вакцинациялауға жатады.

– Вакцина қаншалықты тиімді?

– ҚР ДСМ және ҚР ДСМ ресми сайттарында жарияланған соңғы мәліметтер бойынша, аталған вакцинаның тиімділігі 91,6% – дан астамды құрайды.

– Вакцинаның жанама әсерлері бар ма? Вакцинаны кімге егуге болмайды?

– Қолдану жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес, вакцинациядан кейінгі алғашқы екі күнде инъекция аймағында жергілікті реакциялар (қызару, ісіну, қышу) және «тұмауға ұқсас симптомды» күтуге болады, сирек — аллергиялық реакциялар мен ас қорыту бұзылыстары бірнеше күн сезіледі.

Сұрақтың екінші бөлігі бойынша біз сіздермен келесі нұсқауларды жақсы түсінуіміз керек: вакцинацияға қарсы көрсетілімдері бар адамдар жатпайды (ҚР ДСМ 21.10.2020 ж. № ҚҚҚД-146/2020 бұйрығы), сондай-ақ өткір және асимптоматикалық КВИ нысаны бар адамдар, Карантин мерзімі аяқталғаннан кейін байланыста болған адамдар егілмейді. Вакцинациялау алдында КВИ-ға қарсы антиденелердің болуына скрининг жүргізілмейтінін атап өту қажет.

КВИ асимптоматикалық және жеңіл түрлерімен ауыратын науқастарды 2-4 аптадан кейін, орташа ауыр және ауыр формаларда – сауыққаннан кейін 6 айдан кейін егу ұсынылады.

Вакцинациялауға жататын адамдардың тізіміне сай, 5 адамға вакцинаның 1 құтысын жұмсауды ескере отырып, осы уақыт аралығында екпеге  шақыру ұйымдастырылады.

– Елімізде қандай вакциналар жасалуда? Қарағанды фармацевтикалық кешенінің өнімдері туралы айтып берсеңіз?

-Қарағанды фармацевтикалық кешенінің базасында Н.Ф.Гамалеи атындағы (Ресей) эпидемиология және микробиология ғылыми-зерттеу орталығымен әзірленген «Гам-КОВИД-Вак» (Спутник V) вакцинасын өндіру жолға қойылды.

Сондай-ақ, ҚР-да ҚР Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің Биологиялық қауіпсіздік проблемаларының ғылыми-зерттеу институты әзірлеген QazCovid-in вакцинасы әзірленіп, өндіріске енгізуге дайындалуда. Бұл вакцина Қазақстанда шамамен 2021 жылдың 2 тоқсанынан бастап пайда болады.

Әңгімелескен, Баян Саркен

фото kaz.zakon.kz

Пікір үстеу

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған