Қарағандылық суретші халық кәсіпшілігін жандандырумен айналысуда

Қарағандылық суретші Евгения Шульц этнодизайн саласында маманданған. Ол өзінің барлық идеяларын жергілікті Достық үйінің «Шабыт» халық шығармашылығы орталығында жүзеге асырады. Мұнда ол этномәдени бірлестіктердің өкілдерін оқытады. Қазақстан халқы Ассамблеясының «Қазақтану» мәдени-ағартушылық жобасына сәйкес орталық халық шығармашылығы мен халық кәсіпшілігін жандандырумен және танымал етумен айналысады.

– Граффити немесе компьютерлік дизайн сияқты заманауи әдістер бұған жатпайды. Бірақ бізге стилизацияны – халық кәсіпшілігінің синтезін және тағы басқа қандай да бір өнерді қолдануға ешкім тыйым салмайды,- деп санайды Қазақстан Дизайнерлер одағының мүшесі Евгения Шульц.

Өз картиналарында Евгения пейзаждың барлық түстерін жүннің әртүрлі реңктерімен мүмкіндігінше жеткізуге тырысып, киізді бояумен байланыстырады. «Киіз басудың көне кәсіпшілігі қазіргі заманғы өнер ретінде» атты зерттеу жұмысында ол бүкіл процесті егжей-тегжейлі сипаттайды. Әдістемелік әзірлемесі, киіз суреттері мен жасап шығарған аксессуарлары үшін суретші ҚР Әділет министрлігінің Авторлық сертификатына ие болды.

Осы жылдың көктемінде Евгения Нұр-Сұлтандағы республикалық халық шығармашылығы көрмесіне көркем киіз техникасында әзірленген 16 үлкен жұмыс дайындады.

Осыдан бір ай бұрын суретші грек, белорус және поляк этномәдени бірлестіктерінің студенттерімен бірге этникалық киім топтамасын жасауға шешім қабылдады. Киімдер қазіргі заманға мүмкіндігінше жақын, сондықтан оны тамашалап қана қоймай, киюге де болады.

– Алғашқы өнім – біз бір айға жуық уақыт бойы жасаған гүлді өрнегі бар эксклюзивті кеудеше, – дейді Евгения. – Қазір барлығы оны тамашалауға келеді, ал біз жаңа эскиздер әзірлеп жатырмыз.

Суретші-дизайнер қазақ халқының халықтық кәсіпшілігін жаңғырту және дәріптеу – шығармашылық үшін ең құнарлы негіз болып табылады деп сендіреді. Қазір ол халық шығармашылығының ең ежелгі түрін – сүйек оюларын зерттеумен айналысады. Бұл қазақ халқының киіз басу, ағаш ою, қыш қолөнері, тері оюымен қатар ең танымал қолөнерінің бірі.

– Бірақ мұнда қиындықтар бар, – дейді ол. – Құрал өте қымбат.Дайындама сүйек бірнеше сағат бойы барлық химиялық заттарға қайнатылады, пәтерді ерекше иіс алып кетеді. Бірақ мен әлі күнге дейін элиталық деп саналатын бұл қиын қолөнерді игеріп жатырмын.

Халықаралық көрмелердің бірінде Евгения ағашпен көмкерілген, сүйек ою элементтерімен безендірілген қазақ музыкалық аспаптарын – қобыз, домбыра, жетігенді көрген. Құралдардың бірі «жаңбыр дыбысы» деп аталды. Оны қолыналғанда, шебер мұндай құралды өз бетінше жасауға шешім қабылдаған. Қазір ол сүйектен зергерлік бұйымдар жасайды. Жалпы, сүйек оюшы суретшілер мүсіндік композициялар жасайды – орман шоқтары, жануарлар, құстар. Бірақ мүлдем ерекше сүйкімділік – бұл қардың биіне ұқсайтын талғампаз оюланған вазалар.

– Ою-өрнектің әр иілімінде халықтың даналығы мен жаны сақталады, – деп есептейді Евгения Шульц. – Кез-келген өнім, киім, зергерлік бұйымдар немесе тұрмыстық заттарда болсын, мағынасы мен ерекше тәжірибелік мәні бар. Этникалық мотивтердің жандануы – бұл сіздің халқыңыздың адами қадір-қасиетіне, оның мәдени және тарихи құндылықтарына құрметті білдіреді. Біз, суретшілер, тек қолөнерді немесе өнердің қандай да бір түрін үйретпейміз – біз жас ұрпаққа ғасырлар бойы басқа шеберлер мұқият енгізген ұлттық қазынаны береміз.

Биыл Евгения Шульцтің қазақ мәдениетін дамытуға қосқан үлесін ҚР Президенті бағалады. Суретші Қазақстан халқы Ассамблеясының 25 жылдық мерейтойына орай медальмен марапатталды.

Пікір үстеу

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған